Ένα εξάρθρημα ώμου είναι μια ιδιαίτερα επώδυνη εμπειρία. Ακόμη κι όταν ο ώμος επανέλθει στη θέση του και ο πόνος υποχωρήσει, ένα ερώτημα παραμένει: Μπορεί να ξαναβγεί ο ώμος;
Η απάντηση είναι ναι.
Μετά το πρώτο εξάρθρημα ώμου υπάρχει αυξημένη πιθανότητα υποτροπής, ιδιαίτερα σε νεαρά και σωματικά δραστήρια άτομα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής θα παρουσιάσει δεύτερο εξάρθρημα. Σημαίνει, όμως, ότι ο αρχικός τραυματισμός χρειάζεται σωστή αξιολόγηση και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση.
Τι συμβαίνει όταν βγαίνει ο ώμος;
Ο ώμος είναι η άρθρωση με το μεγαλύτερο εύρος κίνησης στο ανθρώπινο σώμα. Αυτή η ελευθερία κινήσεων συνοδεύεται από αυξημένες απαιτήσεις σταθερότητας.
Το εξάρθρημα ώμου συμβαίνει όταν η κεφαλή του βραχιονίου οστού μετατοπίζεται πλήρως έξω από τη φυσιολογική της θέση στην ωμογλήνη. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για πρόσθιο εξάρθρημα, κατά το οποίο η κεφαλή μετακινείται προς τα εμπρός.
Κατά τον τραυματισμό ενδέχεται να προκληθούν βλάβες στον αρθρικό θύλακο, στους συνδέσμους, στον επιχείλιο χόνδρο ή ακόμη και στις οστικές επιφάνειες της άρθρωσης.
Η επαναφορά του ώμου στη θέση του, δηλαδή η ανάταξη, αντιμετωπίζει το άμεσο εξάρθρημα, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν αποκατασταθεί και οι ιστοί που τραυματίστηκαν.
Γιατί μπορεί να ξαναβγεί ο ώμος;
Το πρώτο εξάρθρημα μπορεί να επηρεάσει τους ανατομικούς μηχανισμούς που διατηρούν σταθερή την άρθρωση.
Μία χαρακτηριστική βλάβη είναι η ρήξη Bankart, κατά την οποία αποκολλάται τμήμα του πρόσθιου και κάτω επιχείλιου χόνδρου από την ωμογλήνη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται επίσης οστική βλάβη στην κεφαλή του βραχιονίου, γνωστή ως Hill-Sachs.
Όταν αυτές οι βλάβες επηρεάζουν τη σταθερότητα της άρθρωσης, ο ώμος μπορεί να παρουσιάζει μεγαλύτερη ευκολία μετατόπισης, ακόμη και με κινήσεις που προηγουμένως δεν δημιουργούσαν κανένα πρόβλημα.
Η κατάσταση αυτή ονομάζεται αστάθεια ώμου.
Ποιοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν δεύτερο εξάρθρημα;
Η πιθανότητα υποτροπής δεν είναι ίδια για όλους.
Η ηλικία κατά το πρώτο εξάρθρημα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες. Οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά επαναλαμβανόμενης αστάθειας.
Αυξημένο κίνδυνο παρουσιάζουν επίσης όσοι συμμετέχουν σε αθλήματα επαφής, όπως η χειροσφαίριση, το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο και οι πολεμικές τέχνες, καθώς και αθλητές που πραγματοποιούν επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το ύψος του ώμου.
Η ύπαρξη σημαντικής βλάβης του επιχείλιου χόνδρου, οστικού ελλείμματος ή αυξημένης συνδεσμικής χαλαρότητας μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω την πρόγνωση.
Όσο νεότερος και περισσότερο δραστήριος είναι ο ασθενής, τόσο σημαντικότερη είναι η εξειδικευμένη εκτίμηση μετά το πρώτο εξάρθρημα.
Πώς καταλαβαίνω ότι ο ώμος μου έχει αστάθεια;
Η αστάθεια του ώμου δεν εκδηλώνεται πάντοτε με ένα νέο, πλήρες εξάρθρημα.
Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται ότι ο ώμος του γλιστράει, ότι πρόκειται να βγει από τη θέση του ή ότι δεν μπορεί να εμπιστευτεί το χέρι του σε συγκεκριμένες κινήσεις.
Συχνά παρατηρείται φόβος κατά την ανύψωση και την έξω στροφή του βραχίονα, δυσκολία σε αθλητικές δραστηριότητες ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπεξαρθρήματος, κατά τα οποία η άρθρωση μετατοπίζεται μερικώς και επανέρχεται.
Ακόμη και όταν ο πόνος είναι περιορισμένος, αυτά τα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται.
Τι εξετάσεις χρειάζονται μετά το πρώτο εξάρθρημα;
Η σωστή διάγνωση ξεκινά με τη λήψη του ιστορικού και την κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ορθοπαιδικό χειρουργό.
Ο ακτινολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος στην αρχική αντιμετώπιση, τόσο για την εκτίμηση του εξαρθρήματος όσο και για τον αποκλεισμό συνοδών καταγμάτων.
Ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και τα ευρήματα της εξέτασης, μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία για την αξιολόγηση του επιχείλιου χόνδρου, των συνδέσμων και των υπόλοιπων μαλακών μορίων.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει υποψία σημαντικού οστικού ελλείμματος, η αξονική τομογραφία μπορεί να προσφέρει πρόσθετες πληροφορίες για τον σχεδιασμό της θεραπείας.
Αν μου βγήκε ο ώμος μία φορά, χρειάζομαι χειρουργείο;
Όχι απαραίτητα.
Η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται και εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς, τις λειτουργικές του απαιτήσεις, τη συχνότητα των επεισοδίων και το είδος των ανατομικών βλαβών.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μετά την ανάταξη ακολουθεί κατάλληλη περίοδος προστασίας της άρθρωσης και οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.
Η φυσικοθεραπεία επικεντρώνεται στην επαναφορά της κινητικότητας, στην ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης, καθώς και στη βελτίωση του νευρομυϊκού ελέγχου.
Ωστόσο, σε ασθενείς με υψηλό κίνδυνο υποτροπής, ιδιαίτερα νεαρούς αθλητές, η χειρουργική σταθεροποίηση μπορεί να συζητηθεί ακόμη και μετά το πρώτο επεισόδιο.
Πότε χρειάζεται αρθροσκόπηση ώμου;
Η αρθροσκόπηση ώμου αποτελεί μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική που επιτρέπει την αναγνώριση και αποκατάσταση συγκεκριμένων βλαβών στο εσωτερικό της άρθρωσης.
Όταν ενδείκνυται, μπορεί να πραγματοποιηθεί επανακαθήλωση του τραυματισμένου επιχείλιου χόνδρου, όπως στην περίπτωση της βλάβης Bankart, με σκοπό την αποκατάσταση της σταθερότητας.
Σε πιο σύνθετα περιστατικά, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει σημαντική οστική απώλεια, ενδέχεται να απαιτούνται διαφορετικές τεχνικές χειρουργικής σταθεροποίησης.
Η επιλογή της κατάλληλης επέμβασης γίνεται μετά από λεπτομερή αξιολόγηση των ανατομικών βλαβών και των αναγκών κάθε ασθενούς.
Μπορώ να προλάβω ένα δεύτερο εξάρθρημα;
Δεν είναι δυνατόν να εξαλειφθεί πλήρως ο κίνδυνος υποτροπής. Υπάρχουν, ωστόσο, σημαντικά βήματα που μπορούν να συμβάλουν στη μείωσή του.
Η τήρηση των οδηγιών του θεράποντος ιατρού, η ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης και η αποφυγή πρόωρης επιστροφής σε απαιτητικές δραστηριότητες αποτελούν βασικές προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερα για τους αθλητές, η επιστροφή στην προπόνηση πρέπει να βασίζεται στην αποκατάσταση της δύναμης, του εύρους κίνησης και της λειτουργικής σταθερότητας, όχι αποκλειστικά στην υποχώρηση του πόνου.
Πότε πρέπει να επισκεφθώ ορθοπαιδικό;
Κάθε πρώτο εξάρθρημα ώμου χρειάζεται κατάλληλη ιατρική αντιμετώπιση και παρακολούθηση.
Εάν εμφανιστεί ξανά αίσθημα αστάθειας, φόβος σε συγκεκριμένες κινήσεις ή νέο επεισόδιο υπεξαρθρήματος, είναι σημαντικό να πραγματοποιηθεί εξειδικευμένος έλεγχος.
Σε περίπτωση νέου πλήρους εξαρθρήματος απαιτείται άμεση εκτίμηση σε Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών. Δεν πρέπει να επιχειρείται ανάταξη από τον ίδιο τον ασθενή ή από μη εκπαιδευμένο άτομο. Μούδιασμα, έντονη αδυναμία ή αλλαγή στο χρώμα και τη θερμοκρασία του άκρου καθιστούν την εκτίμηση ακόμη πιο επείγουσα.
Ποιό είναι το τελικό συμπέρασμα
Το γεγονός ότι ο ώμος επανήλθε στη θέση του δεν σημαίνει πάντοτε ότι έχει ανακτήσει και τη φυσιολογική του σταθερότητα.
Ένα πρώτο εξάρθρημα μπορεί να είναι μεμονωμένο περιστατικό, μπορεί όμως και να αποτελεί την αρχή μιας επαναλαμβανόμενης αστάθειας.
Η έγκαιρη διάγνωση, η αναγνώριση πιθανών ανατομικών βλαβών και η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας είναι καθοριστικές για την προστασία της άρθρωσης και την ασφαλή επιστροφή στην καθημερινότητα και τον αθλητισμό.
ArthroAthens | Δρ. Ηρακλής Πατσόπουλος
Χειρουργός Ορθοπαιδικός
Για εξατομικευμένη εκτίμηση μετά από εξάρθρημα ώμου, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ArthroAthens και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.
Τηλ.: 210 7255755
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Μπορεί ο ώμος να ξαναβγεί χωρίς σοβαρό τραυματισμό;
Ναι. Όταν υπάρχει υπολειπόμενη αστάθεια μετά το πρώτο εξάρθρημα, ένα νέο επεισόδιο μπορεί να προκληθεί ακόμη και από σχετικά απλές κινήσεις.
Είναι φυσιολογικό να φοβάμαι ότι θα ξαναβγεί ο ώμος μου;
Ο φόβος κατά συγκεκριμένων κινήσεων είναι συχνός μετά από εξάρθρημα. Εάν επιμένει, χρειάζεται αξιολόγηση, καθώς μπορεί να σχετίζεται με πραγματική αστάθεια της άρθρωσης.
Αν δεν πονάω πια, σημαίνει ότι ο ώμος έχει θεραπευτεί;
Όχι απαραίτητα. Η απουσία πόνου δεν αποκλείει την ύπαρξη βλάβης στον επιχείλιο χόνδρο ή στους συνδέσμους.
Η φυσικοθεραπεία αρκεί για την αντιμετώπιση της αστάθειας;
Σε αρκετούς ασθενείς μπορεί να προσφέρει σημαντική βελτίωση. Σε άλλες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν σημαντικές ανατομικές βλάβες ή επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα, μπορεί να χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.
Μπορώ να επιστρέψω στο γυμναστήριο μετά από εξάρθρημα ώμου;
Ναι, εφόσον έχει ολοκληρωθεί η κατάλληλη αποκατάσταση και έχει δοθεί ιατρική έγκριση. Η επιστροφή πρέπει να γίνεται σταδιακά, με βάση τη λειτουργική κατάσταση και τη σταθερότητα του ώμου.
