Η καλοκαιρινή περίοδος είναι για πολλούς αθλητές συνδεδεμένη με περισσότερη άσκηση, αγώνες, προετοιμασία και προπονήσεις σε εξωτερικούς χώρους. Μια ξαφνική ίωση όμως μπορεί να ανατρέψει τον προγραμματισμό και να επηρεάσει σημαντικά τόσο την καθημερινότητα όσο και την αθλητική απόδοση.
Ο όρος «καλοκαιρινή γρίπη» χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει λοιμώξεις που προκαλούν συμπτώματα όπως πυρετό, κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλο, βήχα και πονόλαιμο κατά τους θερινούς μήνες. Δεν πρόκειται πάντα για πραγματική γρίπη από τον ιό της influenza, καθώς διαφορετικοί ιοί μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.
Για έναν αθλητή, το σημαντικό δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα υποχωρήσουν τα συμπτώματα, αλλά και πότε το σώμα είναι πραγματικά έτοιμο να επιστρέψει με ασφάλεια στην προπόνηση.
Πώς επηρεάζει μια ίωση την αθλητική απόδοση;
Κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης, ο οργανισμός χρησιμοποιεί σημαντικό μέρος της ενέργειάς του για την ανοσολογική απόκριση και την αποκατάσταση.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αισθητή μείωση της αντοχής, της δύναμης και της ικανότητας συγκέντρωσης.
Ένας αθλητής μπορεί να παρατηρήσει ότι κουράζεται πολύ πιο γρήγορα από το συνηθισμένο, ότι οι παλμοί του ανεβαίνουν ευκολότερα ή ότι μια προπόνηση που κανονικά θεωρεί εύκολη του φαίνεται ιδιαίτερα απαιτητική.
Η έντονη κόπωση μπορεί να συνεχιστεί για κάποιο χρονικό διάστημα ακόμη και αφού τα πιο έντονα συμπτώματα της λοίμωξης έχουν υποχωρήσει.
Πυρετός και προπόνηση δεν είναι καλός συνδυασμός
Η παρουσία πυρετού αποτελεί σαφή ένδειξη ότι ο οργανισμός βρίσκεται σε ενεργή φάση αντιμετώπισης μιας λοίμωξης.
Η έντονη προπόνηση σε αυτή τη φάση αυξάνει το μεταβολικό φορτίο και μπορεί να δυσκολέψει περισσότερο τη θερμορρύθμιση και την ενυδάτωση.
Ειδικά το καλοκαίρι, όταν η άσκηση πραγματοποιείται σε υψηλές θερμοκρασίες, ο συνδυασμός πυρετού, αφυδάτωσης και έντονης σωματικής προσπάθειας μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επιβαρυντικός.
Η προπόνηση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως τρόπος για να «ιδρώσει» ο αθλητής και να ξεπεράσει γρηγορότερα την ίωση.
Το σώμα χρειάζεται χρόνο για να αναρρώσει.
Η αφυδάτωση γίνεται μεγαλύτερος κίνδυνος το καλοκαίρι
Η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική για κάθε αθλητή, αλλά γίνεται ακόμη σημαντικότερη όταν υπάρχει λοίμωξη.
Πυρετός, αυξημένη εφίδρωση, μειωμένη πρόσληψη υγρών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, γαστρεντερικά συμπτώματα μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική απώλεια υγρών.
Παράλληλα, μια καλοκαιρινή προπόνηση αυξάνει έτσι κι αλλιώς τις ανάγκες του οργανισμού για νερό και ηλεκτρολύτες.
Ακόμη και ένας μικρός βαθμός αφυδάτωσης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αντοχή, τη συγκέντρωση και την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.
Γιατί δεν πρέπει ο αθλητής να επιστρέψει αμέσως στην κανονική ένταση;
Ένα συνηθισμένο λάθος είναι η επιστροφή στην κανονική προπόνηση μόλις ο αθλητής αισθανθεί λίγο καλύτερα.
Η υποχώρηση του πυρετού ή του πονόλαιμου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία του οργανισμού.
Μια οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την ικανότητα του αθλητή να ακολουθήσει το κανονικό πρόγραμμα προπόνησής του.
Συμπτώματα όπως έντονη κόπωση, πυρετός και ρίγη αποτελούν ενδείξεις ότι ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερο χρόνο αποκατάστασης.
Γι’ αυτό η επιστροφή πρέπει να γίνεται προοδευτικά.
Πώς γίνεται σωστά η επιστροφή στην προπόνηση;
Όταν τα γενικά συμπτώματα έχουν υποχωρήσει και ο αθλητής αισθάνεται καλά στην καθημερινότητά του, μπορεί να ξεκινήσει σταδιακά με χαμηλής έντασης δραστηριότητα.
Η πρώτη προπόνηση δεν πρέπει να είναι προσπάθεια αναπλήρωσης των ημερών που χάθηκαν.
Χαλαρό περπάτημα, ελαφρύ τρέξιμο ή χαμηλής έντασης ποδήλατο μπορούν να λειτουργήσουν ως μια πρώτη δοκιμή της ανταπόκρισης του οργανισμού.
Εφόσον δεν εμφανιστούν ασυνήθιστη κόπωση, δύσπνοια, ζάλη, πόνος στο στήθος ή σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων, η διάρκεια και η ένταση μπορούν να αυξηθούν προοδευτικά τις επόμενες ημέρες.
Η επιστροφή στην πλήρη προπόνηση πρέπει να καθορίζεται από την πραγματική κατάσταση του αθλητή και όχι από το προπονητικό πρόγραμμα που είχε σχεδιαστεί πριν από την ασθένεια.
Τι γίνεται με την απώλεια φυσικής κατάστασης;
Πολλοί αθλητές φοβούνται ότι μερικές ημέρες ξεκούρασης θα καταστρέψουν τη φυσική τους κατάσταση ή την προετοιμασία τους.
Αυτός ο φόβος συχνά οδηγεί σε πρόωρη επιστροφή.
Στην πράξη, όμως, η προσπάθεια για έντονη προπόνηση ενώ ο οργανισμός εξακολουθεί να αναρρώνει μπορεί να οδηγήσει σε χειρότερη ποιότητα προπόνησης και μεγαλύτερη συνολική καθυστέρηση.
Μερικές ημέρες σωστής αποκατάστασης είναι συνήθως προτιμότερες από μια παρατεταμένη περίοδο μειωμένης απόδοσης επειδή ο αθλητής επέστρεψε πολύ νωρίς.
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η λοίμωξη συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο ή πίεση στο στήθος, έντονη αδυναμία, επίμονη ζάλη, σημαντική αφυδάτωση ή συμπτώματα που ενώ είχαν αρχίσει να βελτιώνονται επανέρχονται ή επιδεινώνονται.
Ένας αθλητής πρέπει επίσης να ζητήσει ιατρική συμβουλή όταν μετά την ίωση παρουσιάζει ασυνήθιστη δύσπνοια ή υπερβολική κόπωση ακόμη και σε πολύ μικρή ένταση άσκησης.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η επιστροφή στην προπόνηση δεν πρέπει να πιέζεται.
Ακούστε το σώμα σας και όχι μόνο το πρόγραμμα
Στον αθλητισμό έχουμε μάθει να συνδέουμε την πρόοδο με τη συνέπεια και την προσπάθεια. Υπάρχουν όμως στιγμές όπου η ξεκούραση αποτελεί μέρος της ίδιας της προπόνησης.
Μια καλοκαιρινή ίωση μπορεί προσωρινά να μειώσει την απόδοση ενός αθλητή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι χάθηκε η δουλειά μηνών.
Η σωστή ενυδάτωση, η επαρκής ξεκούραση και κυρίως η σταδιακή επιστροφή στην άσκηση βοηθούν τον οργανισμό να επανέλθει με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Η πραγματική αθλητική πρόοδος δεν είναι μόνο να γνωρίζεις πότε πρέπει να πιέσεις το σώμα σου.
Είναι και να γνωρίζεις πότε πρέπει να του δώσεις χρόνο να αναρρώσει.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να γυμναστώ όταν έχω καλοκαιρινή γρίπη;
Όταν υπάρχει πυρετός, έντονη κόπωση, μυαλγίες ή γενικευμένη αδιαθεσία, η έντονη άσκηση πρέπει να αποφεύγεται. Η επιστροφή στην προπόνηση είναι προτιμότερο να γίνεται αφού η γενική κατάσταση έχει βελτιωθεί και σταδιακά.
Πόσο γρήγορα μπορώ να επιστρέψω στην προπόνηση μετά από μια ίωση;
Δεν υπάρχει ίδιο χρονικό διάστημα για όλους. Εξαρτάται από τη λοίμωξη, τη διάρκεια και την ένταση των συμπτωμάτων, τη φυσική κατάσταση και την ανταπόκριση του οργανισμού στην πρώτη ελαφριά άσκηση.
Χάνω τη φυσική μου κατάσταση αν σταματήσω για λίγες ημέρες;
Μια σύντομη περίοδος αποχής δεν σημαίνει ότι χάνεται όλη η προπονητική προσαρμογή. Αντίθετα, η βιαστική επιστροφή ενώ ο οργανισμός δεν έχει αναρρώσει μπορεί να καθυστερήσει περισσότερο την επάνοδο στην κανονική προπόνηση.
Είναι πιο επικίνδυνη η άσκηση με ίωση το καλοκαίρι;
Οι υψηλές θερμοκρασίες και η αυξημένη εφίδρωση μπορούν να επιβαρύνουν περισσότερο έναν οργανισμό που ήδη αντιμετωπίζει πυρετό, αφυδάτωση ή γαστρεντερικά συμπτώματα. Για τον λόγο αυτό χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στην ενυδάτωση και στην επιστροφή στην άσκηση.
Πότε πρέπει να σταματήσω την άσκηση και να απευθυνθώ σε γιατρό;
Δύσπνοια, πόνος ή πίεση στο στήθος, έντονη αδυναμία, επίμονη ζάλη, σημαντική αφυδάτωση ή επιδείνωση των συμπτωμάτων αποτελούν λόγους για διακοπή της άσκησης και ιατρική αξιολόγηση.
