Η ολική αρθροπλαστική ισχίου και γόνατος έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σήμερα, η εμπειρία του ορθοπαιδικού χειρουργού μπορεί να συνδυαστεί με σύγχρονα ψηφιακά συστήματα που προσφέρουν λεπτομερή δεδομένα κατά τη διάρκεια της επέμβασης και υποστηρίζουν έναν περισσότερο εξατομικευμένο χειρουργικό σχεδιασμό. Ένα από τα πλέον προηγμένα συστήματα ρομποτικής υποβοήθησης είναι το ROSA® της Zimmer Biomet, το οποίο χρησιμοποιείται στην ολική αρθροπλαστική γόνατος αλλά και στην ολική αρθροπλαστική ισχίου.
Η φιλοσοφία του συστήματος δεν είναι να αντικαταστήσει τον χειρουργό. Αντίθετα, λειτουργεί ως ένας προηγμένος ψηφιακός και ρομποτικός βοηθός, παρέχοντας στον ορθοπαιδικό πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και υποστηρίζοντας την ακριβή εκτέλεση του εξατομικευμένου χειρουργικού πλάνου.
Τι είναι το ρομποτικό σύστημα ROSA;
Το όνομα ROSA προέρχεται από τις λέξεις Robotic Surgical Assistant. Πρόκειται για μια πλατφόρμα ρομποτικής υποβοήθησης που έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει στον χειρουργό δεδομένα σχετικά με τη μοναδική ανατομία κάθε ασθενούς, τόσο κατά τον προεγχειρητικό σχεδιασμό όσο και μέσα στο χειρουργείο.
Με απλά λόγια, το ROSA βοηθά τον χειρουργό να μεταφέρει με μεγαλύτερη ακρίβεια το χειρουργικό πλάνο στην πραγματική ανατομία του συγκεκριμένου ασθενούς. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην αρθροπλαστική. Δεν υπάρχουν δύο απολύτως ίδια γόνατα ή δύο απολύτως ίδια ισχία. Η θέση των οστών, ο μηχανικός άξονας, η ισορροπία των μαλακών μορίων και οι ανατομικές ιδιαιτερότητες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος με ROSA
Στην ολική αρθροπλαστική γόνατος, το ROSA Knee συλλέγει και επεξεργάζεται πληροφορίες σχετικά με την ανατομία και τη λειτουργία της άρθρωσης.
Το σύστημα βοηθά τον χειρουργό να προσδιορίσει τους ανατομικούς άξονες, να σχεδιάσει τη θέση των εμφυτευμάτων και να αξιολογήσει την ισορροπία του γόνατος κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Ο ρομποτικός βραχίονας χρησιμοποιείται για την ακριβή τοποθέτηση των ειδικών οδηγών σύμφωνα με το χειρουργικό πλάνο. Οι αποφάσεις, όμως, εξακολουθούν να λαμβάνονται από τον χειρουργό. Το ROSA δεν εκτελεί αυτόνομα την επέμβαση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα του συστήματος να παρέχει στον χειρουργό πληροφορίες σχετικά με την ευθυγράμμιση του κάτω άκρου και την ισορροπία των μαλακών μορίων.
Με αυτόν τον τρόπο, η επιλογή της τελικής θέσης των εμφυτευμάτων δεν βασίζεται μόνο σε γενικούς ανατομικούς κανόνες αλλά προσαρμόζεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε γόνατος.
Τι δείχνουν οι νεότερες μελέτες για το ROSA Knee;
Τα επιστημονικά δεδομένα γύρω από τη ρομποτικά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική συνεχίζουν να εξελίσσονται.
Σε πρόσφατη τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 και συνέκρινε ολικές αρθροπλαστικές γόνατος με ROSA με συμβατική τεχνική, η ρομποτικά υποβοηθούμενη ομάδα παρουσίασε μεγαλύτερη ακρίβεια ως προς την ευθυγράμμιση και λιγότερες ακραίες αποκλίσεις από τον επιθυμητό μηχανικό άξονα.
Αυτό είναι ένα σημαντικό εύρημα, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η χρήση ενός ρομπότ από μόνη της εγγυάται καλύτερο αποτέλεσμα για κάθε ασθενή. Το τελικό αποτέλεσμα μιας αρθροπλαστικής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η σωστή ένδειξη, η εμπειρία του χειρουργού, η ποιότητα της επέμβασης, η γενική κατάσταση του ασθενούς και η μετεγχειρητική αποκατάσταση.
Ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου με ROSA Hip
Η ίδια φιλοσοφία εξατομίκευσης εφαρμόζεται και στην αρθροπλαστική του ισχίου.
Το ROSA Hip έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει την ολική αρθροπλαστική ισχίου μέσω της πρόσθιας προσπέλασης, παρέχοντας στον χειρουργό πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο σχετικά με κρίσιμες παραμέτρους της επέμβασης.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στην ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι η σωστή θέση της κοτύλης και των εμφυτευμάτων.
Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη διατήρηση ή αποκατάσταση του σωστού μήκους του κάτω άκρου και του λεγόμενου offset, δηλαδή της γεωμετρικής σχέσης του μηριαίου με τη λεκάνη.
Το ROSA Hip παρέχει στον χειρουργό δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για αυτές τις παραμέτρους και υποστηρίζει τον σχεδιασμό της θέσης του εμφυτεύματος σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ανατομία του ασθενούς.
Χρειάζεται αξονική τομογραφία πριν από την επέμβαση;
Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του ROSA Hip είναι ότι ο προεγχειρητικός σχεδιασμός μπορεί να πραγματοποιηθεί χρησιμοποιώντας ακτινογραφίες χωρίς να απαιτείται υποχρεωτικά προεγχειρητική αξονική τομογραφία για τη λειτουργία του συστήματος.
Η Zimmer Biomet αναφέρει ότι το ROSA Hip χρησιμοποιεί το ψηφιακό σύστημα ONE Planner Hip για τον σχεδιασμό της επέμβασης με βάση προεγχειρητικές ακτινογραφίες.
Ποια είναι τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της ρομποτικής υποβοήθησης;
Το βασικό πλεονέκτημα δεν είναι απλώς ότι χρησιμοποιείται ένα «ρομπότ».
Η ουσία βρίσκεται στην ποσότητα και την ποιότητα των πληροφοριών που έχει στη διάθεσή του ο χειρουργός.
Η ρομποτική υποβοήθηση μπορεί να συμβάλει σε έναν περισσότερο εξατομικευμένο χειρουργικό σχεδιασμό, σε ακριβέστερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων και σε καλύτερο έλεγχο κρίσιμων παραμέτρων κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Στο γόνατο μπορούν να αξιολογούνται η ευθυγράμμιση, η θέση των εμφυτευμάτων και η ισορροπία της άρθρωσης.
Στο ισχίο το ROSA μπορεί να υποστηρίξει τον έλεγχο της θέσης της κοτύλης, του μήκους του σκέλους και του offset.
Ρομπότ ή χειρουργός;
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να κατανοήσει ένας ασθενής.
Το ROSA δεν πραγματοποιεί μόνο του την αρθροπλαστική.
Ο χειρουργός σχεδιάζει την επέμβαση, αξιολογεί τα δεδομένα, αποφασίζει τις αλλαγές που χρειάζονται και έχει τον έλεγχο σε ολόκληρη τη διαδικασία.
Η τεχνολογία λειτουργεί ως ένα εξαιρετικά προηγμένο εργαλείο που αυξάνει την ποσότητα των διαθέσιμων πληροφοριών και μπορεί να βοηθήσει στην ακριβέστερη εφαρμογή του χειρουργικού σχεδιασμού.
Επομένως, το σημαντικό δεν είναι απλώς η ύπαρξη ενός ρομποτικού συστήματος μέσα στο χειρουργείο. Είναι ο συνδυασμός τεχνολογίας, σωστού σχεδιασμού και εμπειρίας του ορθοπαιδικού χειρουργού.
Είναι κατάλληλη η ρομποτική αρθροπλαστική για όλους;
Κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά.
Η ηλικία, η έκταση της οστεοαρθρίτιδας, η ανατομία της άρθρωσης, προηγούμενες επεμβάσεις ή τραυματισμοί και η συνολική κατάσταση της υγείας του ασθενούς είναι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη πριν αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπεία.
Η παρουσία πόνου στο γόνατο ή στο ισχίο δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη για αρθροπλαστική. Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται κυρίως όταν η φθορά της άρθρωσης είναι σημαντική, τα συμπτώματα επηρεάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητα και οι συντηρητικές θεραπείες δεν προσφέρουν πλέον ικανοποιητική ανακούφιση.
ROSA και σύγχρονη εξατομικευμένη αρθροπλαστική
Η εξέλιξη της αρθροπλαστικής δεν αφορά μόνο νέα εμφυτεύματα. Αφορά όλο και περισσότερο τη δυνατότητα να σχεδιάζεται η επέμβαση με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς.
Το ROSA αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας φιλοσοφίας.
Η τεχνολογία δίνει στον χειρουργό τη δυνατότητα να συνδυάσει την εμπειρία του με ακριβή ψηφιακά δεδομένα και ρομποτική καθοδήγηση, με στόχο μια περισσότερο εξατομικευμένη αρθροπλαστική ισχίου ή γόνατος.
Στο ArthroAthens, ο Δρ. Ηρακλής Πατσόπουλος εφαρμόζει σύγχρονες τεχνικές στην αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας και στην αντικατάσταση των αρθρώσεων, συνδυάζοντας ελάχιστα παρεμβατικές τεχνικές με ψηφιακή και ρομποτική υποβοήθηση.
Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής γίνεται πάντα εξατομικευμένα, μετά από κλινική εξέταση και αξιολόγηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε ασθενούς.
